EP10

ฝ้า เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสี (melanocytes) ทำงานมากกว่าปกติ จึงไปกระตุ้นการสร้างเม็ดสีเพิ่ม มีลักษณะเป็นปื้นๆ แผ่นๆ สีน้ำตาล โดยมีสาเหตุมาจากทั้งปัจจัยภายนอก และ ปัจจัยภายในร่างกาย ซึ่งในมุมมองแพทย์แผนจีน ฝ้า เกิดจาก

1. ลมปรานตับติดขัด ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก ทำให้เกิดฝ้าลักษณะคล้ายผีเสื้อ

2. ม้ามพร่อง ส่งผลให้มีความชื้นสะสมปริมาณมาก ทำให้เกิดฝ้าเป็นแผ่นปื้นใหญ่

3. ไตพร่อง ส่งผลให้ความร้อนกระจายสู่ด้านบน ทำให้เกิดฝ้าสีเข้ม
 

ดังเช่นในกรณีคนไข้รายนี้

เพศหญิง อายุ 56 ปี มีฝ้าลักษณะคล้ายผีเสื้อ สีน้ำตาล ขนาดใหญ่ ขอบชัดเจน กระจายอยู่ทั่วใบหน้า

 

จากการตรวจร่างกายพบว่า

- คนไข้ มีฝ้าลักษณะคล้ายผีเสื้อ สีน้ำตาล ขนาดใหญ่ ขอบชัดเจน ร่วมกับ ผิวหน้าแห้ง และ หมองคล้ำ ฝ้า เริ่มมีสีเข้มขึ้น เมื่อ 10 ปีที่ผ่านมา เนื่องจากต้องทำงานกลางแจ้งเป็นประจำ

- เครียด นอนหลับไม่สนิท และ มักตื่นกลางดึก 1-2 ครั้ง/คืน ตื่นแล้วนอนต่อยาก

- ประจำเดือนมาไม่ปกติ โดยมา 2 เดือน/ครั้ง นาน 7 วัน ประจำเดือนมีลักษณะเป็นลิ่ม ก่อนประจำเดือนมา มักท้องอืด และ เบื่ออาหาร ร่วมกับ ฝ้าจะมีสีเข้มขึ้น

- ปัสสาวะปกติ อุจจาระ 1-2 วัน/ครั้ง

- ลิ้นมีสีแดงอมม่วง ปลายลิ้นแดงเข้ม ฝ้าลิ้นสีขาวบาง ชีพจรเล็ก ตึง

- ไม่มีโรคโรคประจำตัวอื่นๆ

 

วินิจฉัยสาเหตุของอาการ

คนไข้มีภาวะลมปราณตับติดขัด ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก ไปคั่งบริเวณใบหน้า เกิดเป็นฝ้า ลักษณะคล้ายผีเสื้อ ขอบชัดเจน สีน้ำตาลขึ้น

 

การรักษา

ฝังเข็ม บริเวณใบหน้า และ จุดต่างๆบนเส้นลมปราณ เพื่อกระจายลมปราณตับ เพิ่มการไหลเวียนเลือด และ สลายเลือดคั่ง รวมถึงกระตุ้นคอลลาเจนบริเวณใบหน้า ร่วมกับ กัวซาใบหน้า เพื่อกระตุ้นการผลัดเซลล์ผิว

- หลังการรักษาครั้งที่ 1 ผิวหน้ากระจ่างใส ชุ่มชื้นขึ้น และ นอนหลับดี ตื่นกลางดึกลดลง ตื่นแล้วนอนต่อได้ง่ายขึ้น

- หลังการรักษาครั้งที่ 5 สีของฝ้าจางลงชัดเจน ประจำเดือน มา 7 วัน และ มีลิ่มเลือดลงลง ก่อนประจำเดือนมา ไม่พบอาการท้องอืด และ สามารถทานอาหารได้ตามปกตื

- หลังการรักษาครั้งที่ 9 ลักษณะของฝ้า มีขนาดเล็กลง ผิวหน้าใส นุ่ม ชุ่มชื้นมากขึ้น นอนหลับดี ขับถ่ายปกติ

 

คำแนะนำ

- หลีกเลี่ยงสถานที่โล่งแจ้งที่มีแดดจัด และทาครีมกันแดดเป็นประจำทุกครั้ง

- พักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำในปริมาณที่เหมาะสม

- เน้นทานผักผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง